AIS: I warsztat [relacja]

Pierwszy warsztat Akademii Inicjatyw Sąsiedzkich w 2014 roku prowadził dla nas Paweł Jordan. Jego tematem było sąsiedztwo jako przestrzeń aktywności społecznej, miejsce, które jest nie tylko określonym terytorium, ale także siecią relacji pomiędzy ludźmi. Rozpoczęliśmy zatem od wzajemnej integracji. To przełamało pierwsze lody i pozwoliło uczestnikom lepiej się poznać.

1

Na wstępie zastanawialiśmy się nad swoim sąsiedztwem – jaką metaforą można by je określić. Okazała się, że niektórym sąsiedztwo może kojarzyć się z wierzchołkiem góry lodowej, kosmosem, ptaszarnią, ziarnkami piasku czy mglistym porankiem. Takie ćwiczenie pokazuje, że każde sąsiedztwo jest inne, ma swój specyficzny charakter, każdy z nas styka się na co dzień z odmiennymi sytuacjami, mam różne relacje z innymi mieszkańcami. Uświadamia także, że sami jesteśmy elementem sąsiedztwa i wpływa ono na nas w określony sposób.

W dalszej części spotkania przeszliśmy do omawiania czterech wymiarów dobrego sąsiedztwa. Uczestnicy warsztatu mieli za zadanie obudzić w sobie artystów i w grupach przygotować kolaż ilustrujący dany wymiar. Oto efekty:

  1. Życzliwość: cechami takiego wymiaru sąsiedztwa jest wzajemne zaufanie, współpraca, pozytywne nastawienie, tolerancja, zainteresowanie i uważność na sąsiada, a w miarę potrzeby także i pomoc sąsiedzka. Wspólnie wypita kawa czy podwiezienie sąsiada samochodem może być wyrazem tych elementów.  3
  2. Bezpieczeństwo: z tym wymiarem łączy się zaufanie pomiędzy sąsiadami, poczucie tworzenia pewnej wspólnoty, ale także odpowiednie zaplanowanie przestrzeni.  6
  3. Funkcjonalność: opiera się na istnieniu odpowiedniej infrastruktury, ale nie tylko w samej przestrzeni (skwery, place zabaw, ścieżki rowerowe), ale także poprzez ustalanie wspólnych zasad w danym sąsiedztwie, świadczeniu potrzebnych usług, zaspokajaniu potrzeb.
  4. Estetyka: ładne sąsiedztwo, to takie za które mieszkańcy biorą odpowiedzialność, o które dbają, przestrzeń, która wymaga to odpowiedniego zaplanowania.

 

 

 

10 Gdy udało nam się omówić wszystkie wymiary sąsiedztwa, zastanawialiśmy się nad trudnościami, jakie mogą towarzyszyć tworzeniu dobrego sąsiedztwa.  Doszliśmy do wniosku, że może to być złe planowanie i zarządzanie, ale także brak lokalnych liderów, brak współpracy pomiędzy mieszkańcami, nieśmiałość wobec innych, brak przywiązania do miejsca zamieszkania, albo nieufność czy obojętność. Z tymi wszystkimi trudnościami możemy sobie jednak poradzić poprzez inicjatywę sąsiedzką!

Jakie pomysły na inicjatywy sąsiedzkie mieli uczestnicy warsztatów? Niesamowite!

7

Wśród tych mniej konwencjonalnych można wymienić między innymi: osiedlowy bank czasu (forma bezgotówkowej wymiany usług pomiędzy sąsiadami), wspólny parapet (uwspólnienie pewnej przestrzeni, która stanowić może przestrzeń wymiany np. książek), akcja winda (zamontowanie w windach plakatów, które będą prowokować rozmowy pomiędzy sąsiadami w windach), akcja koszyk (w blokach – spuszczanie od góry bloku wzdłuż balkonów koszyka, do którego każdy wrzuca jakiś smakoły, a gdy koszyk zjeżdza na sam dół odbywa się wspólna konsumpcja jego zawartości). Inne pomysły to na przykład wspólne gotowanie – festiwale kulinarne, sąsiedzkie granie w gry planszowe, adaptowanie okolicznych pustostanów na kluby sąsiedzkie i centra kultury, tworzenie mapy wspomnień mieszkańców danego miejsca, opiekowanie się zwięrzętami/roślinami sąsiadów, który wyjechali, wspólne celebrowanie świąt, kino plenerowe, pokazy slajdów i wystawy zdjęć, wspólne śniadania, kluby dyskusyjne, akcje sprzątania okolicy, sąsiedzki nordic walking.

Na koniec spotkania wypracowaliśmy kilka zasad, które według nas powinny obowiązywać w dobrym sąsiedztwie:

  • Dbałość wspólną przestrzeń: zdefiniowanie wspólnie, gdzie są granice między tym co prywatne a tym co publiczne.
  • Utrzymanie czystości: sprzątanie po sobie (i po swoich zwierzętach), segregowanie śmieci.
  • Jasna komunikacja: stworzenie systemu wymiany informacji, wzajemne informowanie się o różnych istotnych sprawach, wspólne omawianie i rozwiązywanie problemów.
  • Dobre relacje: wrażliwość na osoby słabsze, strefa dzień dobry, wzajemna życzliwość.

8   9

Na koniec spotkania Paweł i Agata opowiedzieli o swoich doświadczeniach z inicjatywami sąsiedzkimi, mając nadzieje, że te przykłady zainspirują uczestników do myślenia o tym, co sami mogliby zrobić w swoim sąsiedztwie. Okazja już niedługo – 31 maja odbędzie się Warszawski Dzień Sąsiada. Jednak podczas warsztatów przekonaliśmy się, że Dzień Sąsiada może zdarzać się nie tylko od święta, dlatego warto na co dzień dbać o relacje ze swoimi sąsiadami i budować… dobre sąsiedztwo!

 11